خانه > نی نی یاری > تربیت و روانشناسی > تقویت اراده کودک ، چگونه؟

تقویت اراده کودک ، چگونه؟

 

میزان اراده از خواص فطری انسان نیست . انسان اراده را نه با ارث به دست می آورد و نه با اراده ضعیف و یا قوی به دنیا می آید، بلکه اراده نیز همانند بسیاری از صفات در جریان فعالیت انسانی شکل می گیرد و شرایط زندگی سهم عظیمی در تکامل اراده دارد. یک اراده پخته و رسیده یک خاصیت ترکیبی است که تحت تأثیر جهان بینی و پایه های اخلاقی انسان ، تمایلات او ، شایستگی های او ، به دنبال هدف رفتن های او و… شکل می گیرد و تکامل می یابد. طبیعی است که درباره اراده کودک خردسال نمی توان آن مفهوم اراده بارور رسیده را که مربوط به انسان بالغ است تطبیق داد.

 

اراده کودک

ابزار اراده کودک

درباره ابزار اراده در کودکان به مبانی متعددی می شود اشاره کرد.

وجود هدف معین

کوشش برای حفظ هدف

استعداد کودک بر فائق آمدن به مشکلات به خاطر توفیق یافتن به هدف و خواسته خود

استعداد کودک در به تأخیر انداختن امیال

استعداد کودک در خودداری

استعداد کودک در تأثیر پذیری و همانند سازی

 

دوستم می گفت : (این دختر من اصلا صبر ندارد، برای هر خواسته خودش گریه می کند، اصرار می کند و سرانجام مرا تسلیم می کند و راضی و خشنود پی کار خود می رود .)

در تحلیل رفتار این کودک درمی یابیم که مادر با تسلیم شدن زیانی جبران ناپذیر به کودک خود رسانده و در او یکی از مهمترین خصوصیات مربوط به اراده را که همانا صبر و تحمل است از بین برده و بدآموزی دیگری نیز به او انتقال داده است ( گریه و شیون برای هر درخواستی ).

 

واقعیت این است که هیچ ماشینی نمی تواند بی ترمز باشد و هیچ اراده ای نیر نمی تواند بی ترمز باشد. اراده نه تنها خواستن و توفیق یافتن است بلکه تسلط بر نفس و خودداری نیز هست. اگر کودک عادت کند که همیشه امیال خود را به مرحله عمل درآورد و هیچ گاه تمرین ترمز کردن نکند دارای اراده قوی نخواهد شد. فرم و شکل دادن اراده کودک می بایستی در همان خط سیر کامل آن خصوصیاتی که برای رفتار یک شخص بالغ با اراده لازم است جریان یابد. به کودک باید آموزش داده شود که در مقابل خود هدفی قرار دهد و با استقامت به سوی آن هدف پیش برود و فعالیت کند.

 

دوستم در ارائه گله مندی از کودک خود می افزاید: (همه جا را به هم می ریزد و هیچ توجه به حرفهای من که (ریخته های خود را جمع کن ) ندارد، البته نمی توانم زیاد او را تحت فشار قرار دهم چون چهار سال بیشتر ندارد). این قضاوت نادرستی است ، خواستن مسئولیت از کودک در حد امکانات او از همان اوایل زندگی دقیقا از آن لحظه ای که می تواند مخاطب قرار گیرد و خطاب به خود را می فهمد و شروع به بیان مطلب می کند، باید شروع شود.

 

متاسفانه بسیاری از والدین کودک خود را در محدودیت فوق العاده ای بزرگسالان احاطه می کنند. این چنین کودکانی کوچکترین کوششی برای نیل به خواسته های خود انجام نمی دهند و بعضا به جای کودک کارهای او را انجام می دهند ،حتی آن کار هایی که کودک خود قادر به انجام آن است . در چنین شرایطی هرگز کودک دارای اراده نخواهد شد و انسانی عاری از سجایای محکم و عقاید پایدار خواهد بود. برای تقویت اراده کودک قبل از هر چیز می بایستی او را با یک روش منظم روزانه آشنا کرد ، به طوری که زمان غذا خوردن ، به بستر رفتن ، جمع کردن اسباب باز یها ، شستن دست ها قبل از غذا ، بازی کردن ، تما شای تلویزیون ، رفتن به پارک و نظایر آن تعیین گردد،این برنامه منظم زندگی تشکیلات دادن و فعا لیت را به کودک می آموزد و بدین و سیله خصو صیات اخلاقی مربوط به اراده او را شکل می دهد.

 

والدین به تدریج و از همان روزهای آغاز شکل گیری شخصیت کودک (مخاطب قرار گرفتن ، فهمیدن خطاب) باید به او بیاموزند تا کارهای جسمانی مربوط به خود را مانند پوشیدن و در آوردن لباس ، شانه کردن مو ، مسواک زدن ، جمع آوری لوازم بازی وغیره انجام دهد و در ضمن حس همکاری و تعاون را نیز با دادن مسئو لیت آب دادن گلدانها و کمک کردن برای چیدن سفره و یا جمع آوری آن دراو ایجار کرد واز خسارت احتمالی که کودک بر اثر انجام امور ایجاد خواهد کرد، نهراسید .چون تمامی این امور منجر به پرورش اراده کودک حساس می باشد .

 

تکامل اراده کودک

در بزرگسالان و والدین رفتار واحدی نسبت به کودک وجود داشته باشد و در مناسبات خود با کودک همیشه صادق باشند . چون هیچ چیز بدتر از اختلاف عقیده بین پدرو مادر و سایر بزرگسالان در زمینه تربیت کودک نیست . مثلا پدر کاری را به کودک محول می کند بزرگسالی می گوید او توان انجام آن کاررا ندارد و یا مادر می گوید: بچه را خسته نکن ، و یا خود امور محوله به کودک را انجام می دهد . در اثر این نوع برخوردها در کودک دو روئی در رفتار و حیله گری و تزویر خاص به و جود می آید . در بسیاری از خانواده ها کودک خردسال در سر دو راهی عاطفه قرارمی گیرد و اختلاف بزرگترها احساسات او را جریحه دار می کند . بهتر است که هرگز اختلافات به کودکان معصوم انتقال داده نشود . با صادق بودن و عمل به و عده های داده پایبندی به اصول اخلاقی را به کودک بیاموزید و به جای د اد ن وعده و عمل نکردن به آن بر سر حرف خود ثابت قدم باشید تا کودک نیز به شما اعتماد کند و خود نیز بیاموزد که وقتی وعده می دهد، آن را اجرا نماید و بدین ترتیب در او پایبند بودن به گفته و حس مسئولیت تقویت شود.

 

برای تکامل اراده کودک می بایستی مسلط شدن بر امیال و احساسات ، هوی و هوس ، احساس ترس ، درد و رنج را تقویت نمود. چون اینگونه اعمال اراده کودک را استحکام می بخشد و والدین باید به هوش باشند که سالهای اولیه زندگی کودک بهترین و مناسب ترین زمان برای پایه گذاری اساس خصوصیات اراده به یک انسان است و هر چه کودک بزرگتر می شود به همان اندازه خواسته های پدر و مادر از او باید بیشتر گردد و به همان نسبت او باید به دستورات آنان بیشتر پایبند گردد و خصوصیات اراده او تحت تربیت بیشتر قرارگیرد .

 

سخن آخر

استاد شهید مرتضی مطهری در کتاب “ تعلیم و تربیت در اسلام ” نوشته است : تربیت عبارت است از پرورش دادن به معنای شکوفاکردن استعدادهای موجود زنده و اگر قرار باشد کسی پرورش یابد و تربیت شود باید کوشش کرد همان استعداد را که در اوهست بروز و ظهور کند . آن چیزی را که نیست نمی توان پرورش داد . در عصر کودکان تقویت اراده کودک با تربیت و تعلیم او عجین می شود ، بدین منظور لازم است جهت تقویت اراده کودک :

رفتار والدین نسبت به کودک توأم با تفاهم باشد .

در مناسبات خود با کودک صادق باشید .

با انجام کارها به استقلال او صدمه نزنید .

به کودک مسئولیت در خور بدهید.

در کودک حس به تأخیرانداختن امیال را تقویت کنید.

در کودک حس تعاون را ایجاد کنید .

برای کودک برنامه روزانه منظمی تنظیم کنید.

برای کودک همانند با اراده ای باشید .

 

منبع : بنیاد اندیشه اسلامی

توصیه میکنیم ...

کاردستی مهدکودک

کاردستی مهدکودک ، بابانوئل پنبه ای بسازید

با دنیال کردن این پست می توانید آموزش ساده ساخت بابا نوئل و آدم برفی بامزه را با وسایل دم دستی یاد بگیرید. این کاردستی می تواند مقدمه ای برای ایده دادن به کودکان باشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.